དགོན་ཚེ་ཕུག་གནས།

Quick Facts

History (Dzongkha)

སྤུངས་ཐང་ཁ་ལས་མགར་ས་ཁ་ཐུག་སྣུམ་འཁོར་གཞུང་ལམ་བདའ་སྟེ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་༢༥དེ་ཅིག་གི་ས་ཁར་དགོན་ཤར་རི་ཟམ་པ་ལས་སོ་ནམ་ཞིང་ལམ་བདའ་སྟེ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་༡༠དེམ་ཅིག་འགྱོཝ་ད་ཚེ་ཕུག་གནས་ནང་ལྷོདཔ་ཨིན་པས།

དགོན་ཚེ་ཕུག་གནས་དེ་ ཡ་མཚན་ཆེའི་ བྱག་ཚེའི་བུམ་པ་ རང་བཞིན་གྱི་ལོག་ལུ་ལྷ་ཁང་འདི་བཞེངས་ཏེ་འདུག། གནས་འདི་རྩ་ཆེ་དགོས་མི་དེ་ཡང་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་ནང་ ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་སྦས་ཡུལ་ལུ་ཡོད་པའི་བྲག་ཕུག་མ་ར་ཏི་ཀ་ལུ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ལུ་ མཁའ་འགྲོ་ཡེས་ཤེས་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་གནས་དེ་ཁར་བྱོན་དགོས་པའི་གསོལ་བཏབ་ཞུཝ་བཞིན་དུ་ ཚེ་ཕུག་གི་གནས་དེ་ཁར་བྱོན་ཏེ་ཟླ་ངོ་༢ ཚེའི་སྒྲུབ་པ་གནང་སྟེ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད་དང་ཞལ་དངོས་སུ་མཇལ་གསུང་ཐོས་ནས་ སྐྱེས་འཆི་མེད་པའི་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་སྟེ་ འོངས་སྙིགས་མའི་སེམས་ཅན་ཚུ་གི་རྒྱུད་ལུ་ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་བྱང་གི་དོན་ལུ་ བྱིན་རླབས་ཅན་གྱི་རྡོ་རང་བྱོན་གྱི་ཚེའི་བུམ་པ་དང་ ཚེ་ཆུ་ཡང་བཏོན་གནང་ཡོད་མི་འདི་ ད་ལྟོ་བར་ཡང་ཉམས་འགྱུར་མེད་པར་དངོས་སུ་མཇལ་ནི་དང་ཚེ་ཆུ་འཐུང་ནི་ཚུ་ཡོད། དེ་འབདཝ་ལས་ བྲག་ཕུག་མ་ར་ཏི་ཀ་དང་དགོན་ཚེ་ཕུག་གཉིས་དབྱེ་བ་མེད་པའི་སྦས་གནས་ལུ་བྱིན་གྱིས་རློབས་གནང་ནུག། དེ་ལས་གནས་ཀྱི་ཕྱི་ཁར་གི་བྱག་འདི་གཏེར་ཁ་འབད་མཇལཝ་མ་ཚད་ གཡས་ཧོངས་ལུ་ལྡེ་མིག་སྒྲོམ་ཅུང་ཟེར་ བྱག་སྒྲོམ་གྱི་དབྱིབས་རང་བཞིན་དང་ ཨྱོན་གུ་རུའི་ཞབས་རྗེས་དང་ ཆོས་འབུམ་པོ་ཏི་ ༡༢ ལུ་སྦས་བཞག་ཡོད་པའི་ཤུལ་དང་གཏེར་ཁ་ལནྫའི་ཡི་གུ་ཚུ་མཇལ་ནི་ཡོད། གནས་གྱི་ལྟག་ལུ་ཡོད་པའི་བྱག་དེ་ཁར་ ཨྱོན་གུ་རུའི་གསོལ་ཚོགས་བཞེས་སའི་གསོལ་ཐབ་དང་མཁའ་འགྲོ་མའི་བཞུགས་ཁྲི་དང་བྷ་ག་ཚུ་རྡོ་རང་བྱོན་འབད་མཇལ་ནི་ཡོད། འདི་གི་འོག་ལུ་སྒྲོལ་མ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པ་གནང་བཞུགས་བཞུགས་པའི་སྒྲུབ་ཁང་ནང་བཞུགས་ཁྲི་ཡང་མཇལ་ནི་ཡོད། ཤུལ་ལས་གནས་དེ་ཁར་གཏེར་གཏོན་དང་བླ་མ་རྒྱལ་བ་གོང་མ་མང་རབས་ཞིག་བྱོན་ཏེ་ བྱིན་གྱིས་རློབས་གནང་པའི་ནང་ལས་གཏེར་གཏོན་པདྨ་གླིང་པ་བྱོན་ཏེ་ བྱག་གི་ལོགས་ལུ་ཞབས་རྗེས་བཞག་མི་དེ་ ད་ལྟོ་མཇལ་ནི་ཡོདཔ་མ་ཚད་གཏེར་གཏོན་རྡོ་རྗེ་གླིང་པ་གིས་གཏེར་ལས་བཞེས་མི་གཏེར་ཕུར་གཅིག་ ལྷ་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་བོ་འབད་བཞུགས་ཏེ་ཡོད། དེ་བཟུམ་སྦེ་དུས་རབས་༡༧པའི་ནང་་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གནས་དེ་ཁར་གཟིགས་སྐོར་ལུ་བྱོནམ་དང་བླམ་ཤངས་པའི་བརྒྱུད་པ་ཚུ་གིས་ མ་རངས་པར་གནམ་ལྕགས་ཕབ་ད་ཞབས་དྲུང་བཞུགས་སའི་གཟིམ་ཅུང་གི་གདོང་ཁར་ཡོད་པའི་ ཙན་དན་གྱི་ཤིང་གུ་ཕོག་སྟེ་ཕྱེད་ཀ་རྐྱབ་སྟེ་བཀག་བཞག་པའི་ཤུལ་ད་ལྟོ་བར་ཡང་ ལྷ་ཁང་གི་མཇུག་གི་ནགས་ཚལ་ནང་དང་ཕུག་གི་གཡུས་ཆགས་ཤུལ་དེ་ཁར་མཐོང་ནི་ཡོད།

ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་་གནས་དེ་ཁར་ཚེའི་སྒྲུབ་པ་གནང་སྟེ་བཞུགསཔ་ད་ ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་དང་མགོན་པོ་་ལྕམ་དྲེལ་ཚུ་གིས་བསྟན་པ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ནི་དང་སྤུངས་ཐང་བདེ་བ་ཆེན་མོའི་ཕོ་བྲང་བཞེངས་ནི་གི་ ལུང་བསྟན་ཡང་གནས་དེ་ཁར་ལུ་གནང་ནུག། ཤུལ་ལས་ གནས་དེ་ཁར་དད་ལྡན་གྱི་སྐྱེ་སེར་ཕོ་མོ་ཚུ་དུས་བཟང་ཡར་ངོ་མར་ངོ་ཚུ་གི་སྐབས་ལུ་ ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱང་གི་དོན་ལུ་ ཚོགས་འཁོར་བསྐོར་བའི་སྐབས་ སྔོན་མའི་ལྷ་ཁང་དེ་ཆུང་བ་ལས་བརྟེན་ རྒྱལ་ཡུམ་ཕུན་ཚོགས་ཆོས་སྒྲོན་མཆོག་གི་་ལྷ་ཁང་ཉམས་གསོ་ཞུ་བའིསྐབས་ ད་ལྟོ་ཡོད་པའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་གུ་རུ་ཐོད་ཕྲེང་རིགས་ལྔ་འདི་ བུམ་ཐང་སྐུ་རྗེས་ལྷ་ཁང་ལུ་ཞུ་ནི་འབདཝ་ད་ གུ་རུའི་སྐུ་འདྲ་འདི་གིས་ང་བུམ་ཐང་ལུ་མེན་པར་ ངེ་གི་ལུང་བསྟན་འདི་དགོན་ཚེ་ཕུག་ལུ་ཨིན་ཟེར་ གསུང་བྱོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ གཞན་ཡང་སྤ་རོ་སྟག་ཚང་དང་ར་རྒོད་དགོན་ཚེ་ཕུག་གི་གུ་རུ་གསུམ་པོ་ གསུང་བྱོན་རྩ་ཅན་ཅིག་ཨིན་ཟེར་བཤད་སྲོལ་འདུག།

History

Driving 25 km from Punakha towards Gasa, we reach the Goenshari Bridge. Diverting from the bridge towards Goenshari for another 10 km we arrive at the Goen Tshephu Ney.

The sacred site of Goen Tshephu derived its name from the cave where the naturally formed stone treasure in the shape of the long-life vase (Vase of immortality- འཆི་མེད་ཚེའི་བུམ་པ) appeared after Guru Rimpoche meditated here for 3 months in the 8th century. It is considered the Third Maratika.

The story has it that Guru Rimpoche was meditating in the cave of Maratika, Pharping Nepal, the cave where Gurung Rimpochhe attained immortality when Khandro Yeshey Tshogyal requested Guru Rimpoche to travel to Goen. They travelled via Tsheylung Ney. In Tsheylung Ney too Guru Rimpoche meditated and saw the Buddha Amitayus (Buddha of longevity- ཚེ་དཔག་མེད) making Tsheylung Ney the second Maratika.

It was here in Goen Tshephu that Guru Rimpoche again saw the Buddha Amitayus in his full form, received his message and got the blessing of immortality. To revive faith in the minds of a sentient being in future degraded times, Guru Rimpoche blessed the vase of immortality and even sprouted the water of long life which we can still drink.

Other treasures embedded in nature to augment the holiness of Goen Tshephu are:
A box containing the key to open the door to this hidden land,
Guru Rimpochhe’s footprint,
12 volumes of religious texts,
The self-embossed ‘om ah hung’ lanydza script,
Guru Rinpoche’s Kitchen,
Guru and Khandro’s Throne,
Khandro’s secret part,
Mandala of 21 Tara,
Later, many accomplished Buddhist masters visited and blessed this holy site. Terton Pema Lingpa visited and blessed it and left his footprint which is still visible. Terton Dorji Lingpa visited and discovered a ritual dagger (phurpa) which is now one of the inner relics.

Likewise, Zhabdrung Ngawang Namgyel also visited it in the 17th century. While here, the jealous Shangpa progenies, using their occult power crashed down meteors, but Zhabdrung’s power diverted them to the cypress tree in front of the room where Zhabdrung was putting in. The split tree can be still seen today.

Zhabdrung Rimpochhe too meditated on Buddha Amityus. It was here that Guru Rimpoche appeared in person and advised Zhabdrung to construct Pungthang Dewa Chenpoi Phodrang for the propagation of Buddha dharma. Guardian deities of Palden Drukpa too appeared and submitted to support this noble mission.

Since the temple was old and small, the Royal Great Grandmother, Late Queen Azhi Phuentsho Choden Wangchuck renovated and enlarged it in 1958 to accommodate increasing devotees while conducting rituals and prayers on auspicious days (yarngo- 15th day and marngo- 30th day).

The temple houses a statue of Guru Rimpoche Thoed Threng Rig Nga who spoke, “place me at Goen Tshephu instead of taking me to Bumthang”.

Thoe Threng Rig Nga (གུ་རུ་ཐོད་ཕྲེང་རིགས་ལྔ) refers to Guru’s Body, Speech, Mind, Quality, and Activity.

It was sculptured by the Nepali sculptor Pentsa Dewa in Punakha Dzong intended to be taken to Bumthang Kuje Lhakhang along with other statues. However, the statue of Guru Rimpoche spoke to send him to Goen Tshephu instead of Bumthang. Therefore, in many aspects, Goen Tshephu is a very sacred site of Guru Rimpoche.

Sculptured by Pentsa Dewa in Punakha Dzong, the other two statues of Guru Rimpoche who spoke are that of Paro Taktshang and Ragoe Ney in Paro.

Photo Gallery