གནས་ཆེན་རིན་ཆེན་བུམ་པ།

Quick Facts

History (Dzongkha)

༈ རིན་ཆེན་འབུམ་པ་དེ་ཡང་ ཨྱོན་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེ་གིས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་ ཟླཝ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་གནང་བཞུགས་པའི་གནས་ག་ཅི་དེ་ཡ་མཚན་ཆེཝ་ མ་འོངས་དད་ཅན་ཚུ་གིས་མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་ཆ་མཉམ་བསོད་ནམས་བསག་པའི་ཕྱིར་དུ་ བྱིན་གྱིས་བརླབས་གནང་བའི་གནས་བོད་ལུ་ཡང་རྫ་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ཟེར་སྐད་གྲགས་ཅན་ཅིག་ཨིན་མི་གནས་འདི་སྤྱི་ལོ་༡༣༠༨-༡༣༦༣ གི་ནང་ལུ་ དྲི་མེད་འོད་ཟེར་རམ་ ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཀྱིས་གནས་འདི་ འགོ་ཐོག་གཟིགས་ཡོདཔ་ད་ སྤྱི་ལོ་༡༤༥༠-༡༥༢༡ གི་ནང་ལུ་གཏེར་སྟོན་པདྨ་གླིང་པ་གིས་ཡང་ སྒྲུབ་པ་གནང་སྟེ་བཞུགས་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་མཆོག་གཏེར་སྟོན་རཏྣ་གླིང་པ་གིས་ཡང་ལུང་བསྟན་གནང་ནུག། ད་རེས་དབུ་རྩེ་ཟེར་ཞུ་མི་དེ་ རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྡོ་རང་བྱུང་གི་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྣམ་པའམ་ཟངས་མདོག་དཔལ་རི་བཟུམ་འབད་མི་དེ་ མཐོ་ཞིང་བྱིན་ཆགས་པ། རྒྱ་ཆེ་བ། དེའི་གཡས་བསྐོར་སྦེ་བསྐོར་ར་རྐྱབ་པའི་སྐབས་ལུ་དུས་ཡུན་སྐར་མ་༥ དེ་ཅིག་འགོརཝ། མཇལ་བ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་དད་མོས་སྦོམ་བསྐྱེད་ཚུགསཔ་སྦེ་ཡོད་མི་དེ་ལུ་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་འབུམ་སྦེ་ཡོད་པའི་ཁུངས་འབད་དེ་ རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ཟེར་དང་ བཤད་སྲོལ་གཅིག་ལས་ ཨྱོན་རིན་པོ་ཆེ་གིས་རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཚུ་གཅིག་ཁར་སྤུངས་ཏེ་གཏེར་སྦས་གནངམ་ལས་རིན་ཆེན་སྤུངས་པ་ཟེར་ཡང་འོང་ནི་ཨིན་རུང་སྒྲ་ཟུར་ཉམས་ཏེ་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ཟེར་ཞུ་སྲོལ་དར་དརཝ་མེན་ན་ཟེར་བའི་བཤད་སྲོལ་དང་ཧེ་མའི་གནས་ཡིག་ནང་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ཟེར་རང་ཡོདཔ་ལས་ ཞིབ་འཚོལ་མཐིལ་ཕྱིན་འབད་དགོཔ་འདུག།
རིན་ཆེན་འབུམ་པའི་གནས་ཡིག་ལེགས་པར་བཀོད་པ་ཟེར་མི་ལྟར་འབད་བ་ཅིན་ གནས་ཆེན་འཁན་ལུང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་སྟེ་ དེའི་རྒྱབ་རི་ནི་ཟ་འོག་བེར་(གྱོན་ཆས་)དང་འདྲཝ། མདའ་ནི་སྔགས་པའི་ཧོམ་ཁུང་ (སྦྱིན་སྲེག་གཏང་སའི་ས་དོང་གྲུ་གསུམ་) དང་འདྲཝ། ཆུ་རྣམས་ཡོན་ཆབ་ཕུལ་བ་འདྲཝ། གངས་རི་མར་གྱི་ལྷ་བཤོས་(མར་གྱི་གཏོརམ་)དང་འདྲཝ། རི་རྣམས་རིན་ཆེན་རྩ་རྒྱུད་འདྲ། གནས་དེའི་ཤར་ལུ་སེང་གེ་རྫོང་དང་ ལྷོ་ལུ་ཨ་བརྒྱ་གནས། ནུབ་ལུ་ཆོས་བཟང་ཕུག། བྱང་ལུ་ལྷ་ཆེན་ཁ་རི། བྱང་ཤར་མཚམས་ལུ་ལྷ་མོ་མཁར། ཤར་ལྷོའི་མཚམས་ལུ་རོང་མོ་སྟེང་། ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ལུ་བཀྲིས་སྒང་། ནུབ་བྱང་མཚམས་ལུ་རྟ་རྒྱུག་ཐང་དང་ ཡང་ཉེ་འཁོར་ལུ་ ཤར་ལུ་པདྨ་རྩེ། ལྷོ་ལུ་ཁམ་ཕུག། ནུབ་ལུ་ཙིཏྟའི་སྙིང་པོ། བྱང་ལུ་ཆོས་རྒྱལ་ལུང་། ཤར་ལྷོ་མཚམས་ལུ་དཔལ་གསུམ་ཕུག། ལྷོ་ནུབ་མཚམས་ལུ་ཆོས་རྫོང་ཕུག། ནུབ་བྱང་མཚམས་ལུ་མང་སྡེ་ཕུག། ཤར་ལུ་བཀྲིས་ཆོས་སྡིང་། ལྷོ་ལུ་སྦ་སྡིང་ཕུག། བྱང་ལུ་བཅུད་གྲེ་ཕུག་ཟེར་མི་ཚུ་འདུས་པའི་སྦུག་ལུ་ ད་རེས་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ལུ་ག་ར་གིས་མཇལ་ནི་ཡོད་མི་ རང་བྱུང་གི་བྱག་མཐོ་ཞིང་དཀར་བ་མཆོད་རྟེན་གྱི་རྣམ་པ་སྦེ་ཡོད་མི་དེ་ལུ་ ད་རེས་ནངས་པར་དབུ་རྩེ་ཟེར་ཞུ་སྲོལ་ཡོད་མི་དེ་ཡང་ གོང་གསལ་ཕྱོགས་བཞི་མཚམས་བཞི་ལུ་ཡོད་པའི་གནས་རི་ཆ་མཉམ་གྱི་སྦུག་ལུ་ཡོད་ནི་འདི་གིས་དབུ་རྩེ་ཟེར་ཡང་ཞུཝ་ཨིན་པས།
རི་དང་ཤིང་ཆ་མཉམ་གནས་དེའི་ཧོངས་ལུ་སྒུར་ཏེ་ཡོདཔ་ད་ ཡང་གནས་ཡིག་ལས། གནས་འདིར་ཚོགས་འཁོར་སུས་བྱས་པ།། ཏིང་འཛིན་ཟས་མཆོག་རྙེད་པར་འགྱུར།། མེ་ཏོག་དུག་སྤོས་སུས་ཕུལ་བ།། གཟུགས་བཟང་དྲི་མཆོག་ཐོབ་པར་འགྱུར།། དྲི་ཆབ་ཞལ་ཟས་སུས་ཕུལ་བ།། འཁོར་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བར་འགྱུར།། གླུ་གར་རོལ་མོ་སུས་ཕུལ་བ།། ཚངས་པའི་གསུང་ལྟར་སྙན་པར་འགྱུར།། གནས་དེར་ཞབས་ཏོག་སུས་བྱས་པ།། སྐྱེ་བ་ཐོག་མཐའ་མེད་པ་རུ།། འབྱོར་ལྡན་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་པོར་འགྱུར།། པདྨའི་ཞིང་ཁམས་རྔ་ཡབ་རི་དང་ཤིང་ཆ་མཉམ་གནས་དེ་ལུ་སྒུར་ཏེ་ཡོད་པའི་ཚུལ། གླིང་།། སྐྱེ་བར་ཐེ་ཚོམ་ཡོད་རེ་ཀན།། ཚེ་གཅིག་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་པ་ཡིན།། གནས་དེར་བསྡད་པས་འཇའ་ལུས་ཐོབ།། དད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་ཕོ་མོ་རྣམས།། ཚེ་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྙན་གྲགས་དང་།། བུ་ནོར་ཟས་གསུམ་ཞུ་ས་ཡིན།། མཆོག་དང་མཐུན་མོང་དངོས་གྲུབ་ཐོབ།། དེ་འདྲའི་གནས་མཆོག་ཨེ་མ་ཧོ།། ཞེས་སོ།།
བཤད་རྒྱུན་ལས་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་རྩེ་གིས་ཀུར་སྟོད་ལུང་པར་ཡར་རྒྱས་འགྱོ་དགོ་པ་ཅིན་ གནས་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ལུ་གུ་རུའི་སྐུ་སྦོམ་བཞེངས་མ་ཚུགས་རུང་རྟེན་དང་འདྲཝ་སྦེ་ཆུང་ཀུ་ཅིག་བཞེངས་པ་ཅིན་བཏུབ་ཟེར་གསུངསམ་ལས་ ཕྱི་གླིངཔ་སྦྱིན་བདག་ཨམ་གཅིག་གིས་དངུལ་ཀྲམ་སྟོང་ཕྲག་༥༠,༠༠༠ ཕུལ་ཏེ་ དེ་གིས་སྐུ་བཞེངས་པའི་ཤུལ་ལུ་ གཡུས་ཕྱོགས་ལུ་ལོ་ཕྱུགས་རྟག་ཏུ་ལེགས་ནད་ཡམ་མུ་གེ་ཚུ་ག་ཅི་དེ་ཞི་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྦེ་ཡང་བཤདཔ་ཨིན་པས།
རི་བསྡམ་ཟེར་མི་འདི་ ཉེ་འཁོར་གྱི་གཡུས་ཚན་ལུ་ ལོ་ཐོག་བཏབ་ནི་འགོ་བཙུགས་ཞིནམ་ལས་ ལོག་མ་བསྡུཝ་ཚུན་གྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ མི་ཚུ་གནས་དེ་མཇལ་བར་འགྱོ་མ་ཆོགཔ་སྦེ་བཀག་དམ་འབད་མི་ལུ་རི་བསྡམ་ཟེར་སླབ་ཨིན་པས། རི་བསྡམ་དེ་མ་རནམ་ཅིག་ཁར་གཡུས་སྒོའི་གུང་པ་སོ་སོ་ལུ་བསྡུ་བརྡ་གཏང་རང་སོའི་བློ་འདོད་ལྟར་ ཤ་ མར་ཆུམ་དང་གསེར་སྐྱེམས་ཆང་ལ་སོགས་པའི་བསྡུ་བླངས་བསྡུ་ཞིནམ་ལས་ ཨཔ་གཏེར་བདག་ལུ་གསོལ་ཁ་ཕུལ་ཏེ་ རི་བསྡམ་དེ་འགོ་བཙུགསཔ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་འབྲུག་ཟླ་༣ པའི་ཚེས་༡༠ ལས་༤ པའི་ཚེས་༡༠ ཚུན་ལུ་དམ་དམ་དང་ དེ་གི་སྐབས་ལུ་དཀོན་གཉེར་གཉིས་མ་གཏོགས་ མི་གཞན་སྤུ་ལས་འོང་ཐབས་མེདཔ་ད་ གལ་སྲིད་ག་དེམ་ཅིག་སྦེ་སོང་སྟེ་ གནས་དེ་གི་ས་ཁོངས་ལུ་བཙོག་སྒྲིབ་བཀལ་ནི་དང་ སྐད་རེ་རྐྱབ་ལ་སོགས་པའི་དཀྲོགས་གཞིའི་ལཱ་རེ་འབད་བ་ཅིན་ སྤྱིར་བཏང་གཡུས་ཚན་ཆ་མཉམ་ལུ་ དུས་མིན་གྱི་ཆརཔ་དང་སེརཝ་རྐྱབ་ནི་ རླུང་འཚུབས་ལངས་ནི་དང་རི་དྭགས་སེམས་ཅན་ཚུ་གིས་ལོ་ཐོག་ལུ་གནོདཔ་བཀལ་བ་ལ་སོགས་པའི་ལྟས་ངན་པ་ཚུ་འབྱུངམ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཆེ་མཐོའི་སྐུ་མགྲོན་རེ་འབྱོན་མི་འཐོན་རུང་ འབྱོན་ཐབས་མེད་པའི་གསོལ་འདེབས་ཞུ་ནི་དང་ སྤྱིར་བཏང་མི་གཞན་ཚུ་གིས་ཡང་ གཡུས་ཁའི་སྔར་སྲོལ་ལམ་ལུགས་དང་མ་འཁྲིལ་བར་ཨུ་ཚུགས་བསྐྱེད་པ་ཅིན་ གཡུས་ཚན་ཆ་མཉམ་གྱི་ལོ་འཁོར་གཅིག་གི་སྟོན་ཐོག་འཚོ་འགྱུར་གྱི་ཉེན་ཁ་ཚུ་ དེ་གུར་བཀལཝ་ཨིནམ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན། གོང་གི་དུས་ཚོད་ཀྱི་སྐབས་ལུ་རི་བསྡམ་དམ་དམ་སྦེ་རྩི་དགོ་མི་ཡང་ རིན་ཆེན་འབུམ་པའི་གནས་བདག་ཨཔ་གཏེར་བདག་དེ་ ཐུགས་དམ་ལུ་བཞུགས་སྲོལ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་འབད་ནི་འདི་གིས་དེ་ལུ་དཀྲོགས་གཞི་རེ་བཤམ་ཚེ་རྐྱེན་ངན་དང་འཚུབ་ཆ་ཚུ་འབྱུང་སྲོལ་ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན།
འབྲུག་ཟླ་༤ པའི་ཚེས་༡༠ ལས་འབྲུག་ཟླ་༩ པར་བྱཱ་འཕུར་མ་ཚར་ཚུན་ལུ་ རི་བསྡམ་ཡངས་སུ་སྦེ་ཨིནམ་ལས་ དེ་གི་སྐབས་ལུ་གཡུས་ཁའི་མི་རང་སོ་ལུ་ནཝ་ཚཝ་རེ་འབྱུང་མི་དང་ དད་མོས་ཅན་གྱི་ཕོ་རྒས་རེ་གཉིས་རེ་ དཀར་མེ་ཕུལ་བར་འགྱོ་ཆོགཔ་ཨིན་རུང་ ལ་ལུ་ཅིག་གིས་ག་དེམ་ཅིག་སྦེ་འཚུབ་ཆ་རེ་འབྱུང་པ་ཅིན་ གཞན་གྱིས་ཁ་གཏང་འོང་མནོ་བའི་དོགས་ཟོན་འབད་དེ་མ་འགྱོ་མི་ཡང་ཡོདཔ་ཨིན་པས།
སྔོན་མ་འབད་བ་ཅིན་ རིན་ཆེན་འབུམ་པའི་གནས་དེ་ མཇལ་བར་འོང་མི་ཡང་ག་ནི་བ་དཀོནམ་ལས་ དཀར་མེ་ཡོ་བྱད་ཕུལ་མི་ཡང་མེདཔ་ཨིན་རུང་ ད་རེས་ནངས་པར་མི་ཚུ་གིས་གནས་དེ་ རང་གིས་སྨོན་ལམ་གང་བཏབ་བསམ་དོན་གྲུབ་པའི་གནས་རྩ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་ཅིག་ཨིནམ་སྦེ་ཧ་གོཝ་ལས་ རི་བསྡམ་མེན་པའི་སྐབས་ལུ་ གནས་དེ་ཁར་ ཁ་ཐུན་གཏང་སྡོད་མི་ཡང་ཐོནམ་མ་ཚད་ གནས་བསྐོར་པ་དང་ཞལ་འདེབས་ཕུལ་མི་ཡང་ལེ་ཤ་ཐོནམ་ལས་བརྟེན་ མཐུན་རྐྱེན་ག་ཅི་གི་ཐད་ལས་འབད་རུང་ འབོར་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་མི་ཚུ་གིས་རང་གི་ཐོབ་གོ་ས་དང་རྐྱེན་བར་ཆད་སེལ་ནི་ལ་སོགས་པ་ཅི་བསམ་འགྲུབ་ནིའི་དོན་ལུ་ རིན་ཆེན་འབུམ་པར་འོང་སྟེ་སྨོན་ལམ་དང་གསོལ་བཏབ་ཞུ་བའི་ཤུལ་ལུ་ བསམ་དོན་ཚུལ་བཞིན་དུ་གྲུབ་ལས་ཡིད་ཆེ་དང་དད་མོས་ལྷག་པར་བསྐྱེད་དེ་ཕུལ་ཆས་ཕུལ་མི་དང་གནས་བསྐོར་ལུ་འོང་མི་ཡང་ལོ་གཅིག་བ་ལོ་གཅིག་མང་སུ་མང་སུ་འཐོན་དོ་ཡོདཔ་སྦེ་བཤདཔ་ཨིན།
ཀུར་སྟོད་རྒེད་འོག་གི་གནས་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་དེ་མཇལ་བར་འགྱོཝ་ད་ ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཁག་ལས་དུང་དཀར་ཚུན་སོ་ནམ་ཞིང་ལམ་བདའ་སྟེ་ སྣུམ་འཁོར་ནང་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༢ དང་ དུང་དཀར་ལས་ལྕགས་འཛོམས་གཡུས་ཚན་ཚུན་རྐང་ཐང་ཆུ་ཚོད་༢ ལྕགས་འཛོམས་ལས་རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ཚུན་ཁ་ཡར་ལྟ་གྱེན་གཟར་དྲགས་སྦེ་འཛེགས་ཏེ་འགྱོ་དགོཔ་ལས་ ལམ་འགྱོ་ཚུགས་ཧི་དང་འཁྲིལ་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༣ ལས་༥ གི་བར་ན་འགོརཝ་ཨིན། རིན་ཆེན་འབུམ་པའི་གནས་ཆ་མཉམ་ཞིབ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཇལ་ནི་ལུ་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༥ དེ་ཅིག་འགོར་ནི་དང་ སྒྲུབ་ཕུག་དང་ ས་བར་དོ་གནམ་བར་དོ་ཟེར་བའི་གནས་ཚུ་བྱག་ཕུག་ནག་དུང་དུ་ནང་ལས་ཕར་ཨིནམ་ལས་ཅ་ཆས་འཕྲུལ་མེ་ཚུ་དགོཔ་ཨིན།

History

Rinchen Bumpa is a sacred site where Guru Rimpoche visited and meditated for three months. It has been blessed as a sacred site to accumulate merits by all devotees who would visit it in the future. Simply viewing it from afar, hearing about it from others, and just remembering it would generate merits. It is no less sacred than the same famous Za Rinchen Bumpa of Tibet.

It was first discovered by the great master Drimey Ozer aka Kuenkhen Longchen Rabjampa (1308-1363) and later Terton Pema Lingpa too visited it and meditated here. Terton Ratna Lingpa too had recommended this site for a pilgrimage. The tall stone awe strikingly standing in the shape of a self-formed stupa or zangdopelri is the Utse (central pinnacle) and takes around 5 minutes to do one round of circumambulation. The moment one reaches there and sees it, a spontaneous faith and devotion arise. It is said that the stupa has 100 thousand priceless jewellery and precious objects (Rinchen-རིན་ཆེན) piled up (Pungpa-སྤུངས་པ) inside. Therefore, because of the force of their virtue one who visits and sees them effortlessly feels their power of blessing. By the same token, it is named Rinchen Pungpa (རིན་ཆེན་སྤུངས་པ) but gradually pronounced Rinchen Bumpa and misspelt as Rinchen Bumpa- རིན་ཆེན་བུམ་པ།. However, the certain old catalogue also mentions it as Rinchen Bumpa- རིན་ཆེན་འབུམ་པ་ deserving a thorough clarification.

The well arranged guide to sacred Rinchen Bumpa (རིན་ཆེན་འབུམ་པའི་གནས་ཡིག་ལེགས་པར་བཀོད་པ་) says the following.

To the south of the Great sacred site, Khenlung lies Rinchen Bumpa. Behind it, the hill looks ordained by multi-coloured silk. The base is triangular with a fire pit to conduct burnt offerings. The streams look as if being offered as yoenchab, other hills appear like butter cakes, Ridges are like strings of priceless ornaments, Far to the east, lies Singye Dzong, Aaja Ney to the south, Choezangphu in the west, Lhachen Khari to the north, In the northeast is Tajukthang. Closer to Rinchen Bumpa, are Pema Tse in the east, Khamphu in the south, Tsitra Nying in the west, Chhoegyalung in the north, Pelsumphu in the southeast, Chhoedzongphu in the south-west, Mangdephu in the north-west. Again little closer in its east, lies Trashi Choeding, Badingphu in the south, Chuedreyphu in the north. Surrounded by all these many sacred sites, the Utse as mentioned in the beginning is so towering and overlooking all others that it earned the name Utse. The surrounding hills and trees have the gesture of bowing towards the Utse signifying their respect for it.

The guidebook says:
Whoever performs feast offerings here, will gain the taste of contemplation.
Whoever offers flowers and incense, will be reborn pretty with a sweet odour.
Whoever offers water and food, will earn servants and wealth.
Whoever offers songs and music, will have a melodious voice like Brahma.
Whosoever serves this monastery will enjoy wealth for countless lifetimes.
To be born in the abode of Pema (Guru Rimpoche) and Ngayab Ling, there is no doubt.
One will attain Buddhahood in this very lifetime.
By simply dwelling in this place, one can achieve a rainbow body.
For the devotees, this is the place to seek blessing for long life, wealth, fame, lineage, cattle and food,
And one will also receive supreme and the general accomplishments.
Oh! Such a sacred site, how marvellous!

It is said that Dzongsar Jamyang Khyentse Rimpoche has advised the people of Kurtoe to construct either a big or small statue of Guru Rimpoche at Ney Rinchen Bumpa if they aspire to grow rich. One foreign lady donated Nu. 50,000/- with which Kurtoeps installed one statue of Guru Rimpoche. True to it, the region experienced timely rainfall, peace and harmony.

Ridam or Ladam is a system of restricting people from visiting holy sites usually imposed starting from the time of plantation till harvest. It differs from place to place. Strict Ridam for Rinchen Bumpa is for one month, from the 10th day of the 3rd lunar month till the 10th day of the 4th lunar month.

Before the ridam starts, each household contributes a variety of items as per their convenience like meat, butter, rice, libation wine, etc to be offered to the local deity Ap Terdag. After propitiating Ap Terdag, Ridam starts and no one is allowed to tour except the two caretakers. It is also the time for the local deity Ap Terdag to stay in meditation and therefore, even a slight disturbance will trigger his wrath. If someone does not comply with this and somehow manages to sneak and defile the holy site or make noises, these are sure to bring untimely rain, hailstone, storm or wild animals in the fields and many other misfortunes. High ranking officials are also humbly requested not to attempt a visit. If someone does not comply with this tradition and culture and keeps on persuading a permit to visit, then the whole village would come together and place all the unforeseen risks on him/her and shall be responsible to compensate the loss of the year.

From the 10th day of the 4th lunar month till the 9th lunar month or till harvest is over, ridam is a bit relaxed and those who are sick and aspire to seek blessings from Rinchen Bumpa or offer butter lamps, they may do so, but many would not dare to go simply to avoid blames from the community because they fear that weather might unexpectedly change and become wild.

In the past, Rinchen Bumpa was not exposed and visitors coming for pilgrimage or to offer butter lamps were so rare. Today, it has become so famous as a wish-fulfilling holy site. When Ridam restriction is lifted, many devotees would come for retreat and remain in prayers. Some come for pilgrimage and do monetary donations to the temple which has helped install all required amenities. Some purposely come to offer prayers for their promotions and achievements or to avert unforeseen misfortunes. With increasing evidence of success after seeking the blessings of Rinchen Bumpa, people have developed faith and reverence for the holy site and visitors are increasing year after year.

To reach the holy site of Rinchen Bumpa under Kurtoe gewog, we have to drive along the farm road for 2 hours from Lhuntse Dzong till Dungkar and walk for 2 hours from Dungkar till Chagzom village. From Chagzom, we have to walk uphill and climb cliffs which would take 2-5 hours depending on the speed and ability to walk.

It takes 5 hours to tour around the Rinchen Bumpa sites thoroughly.
Inside the meditation cave, there is land hell and sky hell in deep darkness and we have to carry the torch.

Photo Gallery