སྟག་མ་བསམ་གཏན་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་དགོན་པ།

Quick Facts

History (Dzongkha)

གཞལ་སྒང་རྗོང་ཁག་ལས་ཀི་ལོ་མི་ཊར་༦༠ ལྷགཔ་ཅིག་གི་ས་ཁར་ཡོད་པའི་གཡུས་ཀྱི་མིང་ལུ་སྟག་མ་ཟེར་སླབ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡང་ རབ་བྱུང་དགུ་པའི་ནང་རིག་འཛིན་ཆེན་པོ་པདྨ་གླིང་པའི་སྐུ་གདུང་ བུམ་ཐང་ལས་སྔར་གྱི་ལུང་བསྟན་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ པད་གླིང་ཁོ་རའི་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྐུ་གདུང་ཞུ་འབག་འོང་སྟེ་ ས་ཆ་སྒང་ཏོག་ཅིག་གུ་ལྷོདཔ་ད་གཅན་གཟན་སྟག་ཨམ་གཅིག་དང་ཕྱདཔ་ལས་ ལུང་པ་འདི་གི་མིང་ཡང་སྟག་མ་ཟེར་ བཏགས་གནང་ཡོདཔ་ཨིན་མས།དེ་གི་ཧེ་མ་ལུང་པ་འདི་གི་མིང་ལུ་མཁར་སང་སྤོང་ཟེར་སླབ་སྡོད་ནུག། སྤོག་ཏོ་འདི་ཁར་ལུང་བསྟན་མིན་འདུག་ཟེར་གསུངསམ་ལས་སློབ་མ་གཉིས་ཀྱིས་འདྲི་དཔྱད་ཞུ་བའི་སྐབས་ འདི་ཁ་ལས་ཁ་ཡར་ལྟ་སྟེ་རྐང་ཐང་ཆུ་ཚོད་༡ དེ་ཅིག་འགྱོ་བའི་ལམ་ཁར་ མཁའ་འགྲོའི་བྷ་ག་མཇལ་ས་ཡོད། མཁའ་འགྲོའི་བྷ་ག་ལས་རྐང་ཐང་སྐར་མ་༣༠འགོར་བའི་སྒང་ཏོག་ལུ་ པད་གླིང་ཁོ་རའི་སྐུ་གདུང་དེ་ ངལ་གསོ་བཞག་དགོ་པའི་གསུང་བྱོནམ་བཞིན་དུ་ངལ་གསོ་བཞག་སའི་རྡོ་རང་བྱུང་གི་བཞུགས་ཁྲི་མཇལ་ནི་འདུག། འདི་ཁར་ས་ཆའི་མིང་ཡང་བཞུགས་ཁྲི་ཐམ་ཟེར་སླབ་སྲོལ་འདུག།དེའི་ཉེ་འདབས་ལུ་ མ་ཎི་གདངས་རིངམ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཅིག་ཡོད་མི་འདི་ཡང་ ས་མཚམས་ཀྱི་ཁ་གནོན་གྱི་བཟློག་ཐབས་ལུ་ པད་གླིང་ཁོ་རའི་སློབ་མ་ཚུ་གིས་བཞེངས་བཞེངསམ་ཨིན་ཟེར་ཨིན་ཟེར་གཡུས་ཁའི་གོ་ཤེས་ཉན་ཤེས་ཚུ་ལས་གོ་ཡི་ཟེར་སློབ་དཔོན་སངྱས་མགོན་པོ་གིས་གསུངས་ཨིན་མས། དེ་ལས་སྐུ་གདུང་དེ་ས་གནས་ཁ་ལས་ཞུ་འབག་སྟེ་དུས་ཡུན་སྐར་མ་༢༠ ཙམ་གྱི་ས་ཁར་ལྷོདཔ་ད་སྐུ་གདུང་དེ་ཁར་བཞག་དགོཔ་སྦེ་ པད་གླིང་ཁོ་རའི་གསུང་བྱོན་ཏེ་སྐུ་ལ་མཁའ་རིའི་ཞུས་ལན་ལུང་བསྟན་ལས། ལྷོ་ཕྱོགས་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་མདུན་ཞལ་དུ། སྟོབས་ལྡན་གླངཔོ་ཉལ་འདྲའི་མགོ་བོའི་གཡས།མཚན་ལྡན་ཐོདཔ་ཁ་སྦུབ་འདྲ་བའི་སར། འདོད་འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྷ་མིའི་མགོན། སྐུ་གདུང་ས་ཡི་བཅུད་དུ་དེར་བཞག་ན།སྤྱིར་ནི་སངྱས་བསྟན་པ་དར་བ་དང་། སྒོས་སུ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཆོས་སྲིད་བཅས། གོང་འཕེལ་རྫོགས་ལྡན་གསར་རྨད་དུ་འབྱུང་།ཞེས་ལུང་བསྟན་གནང་བ་བཞིན་ པད་གླིང་སྐུ་གདུང་དེ་ཡང་ གསང་ཐབས་ཀྱིས་ལུང་པ་དེར་མི་ལོ་༡༦༠ཙམ་བཞུགས་ནུག། ས་ཕྱོགས་འདི་ནང་ ཐར་པ་ཆོས་གླིང་དགོན་པ་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག། དེ་སྦེ་ཨིན་དགོ་མི་དེ་ཡང་ པད་གླིང་གི་སྐུ་གདུང་དགྲའི་ཕྱོགས་ལས་ ཐར་བ་ལས་ ལུང་པ་འདི་གི་མིང་ཡང་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་ཟེར་བཏགས་གནང་ནུག་ཟེར་ཨིན་མས།

དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་ནང་ལུ་ པད་གླིང་གིས་བཞེངས་གནང་མི་ བྱང་ཆུབ་མཆོད་རྟེན་རིང་ཐུང་ ཨིན་ཅི་༥༡འབད་མི་ཡང་མཇལ་ནི་ཡོད་པའི་ཁར་ པད་གླིང་ཁོ་རའི་ཕྱག་བཟོ་ངོ་མའི་བེས་བང་ཡང་མཇལ་ནི་འདུག། བཞེས་བང་གི་ནང་ལུ་སྟག་མ་གདུང་གིས་སྦེ་ ཆུམ་གསརཔ་ཐོན་པའི་སྐབས་ལུ་ ལོ་བསྟར་བཞིན་ཆུམ་གྱི་ཕུད་ཕུལ་ཏེ་བཟང་ངན་གི་བརྟགས་པ་ཡང་བལྟ་ནི་འདུག། ལུང་ཕྱོགས་འདི་ནང་ལོ་ཐོག་ལེགས་ནི་ཨིན་པ་ཅིན་ ཕུད་འདི་ལས་ཧེང་སྐལ་འཕེལ་ཏེ་འོང་ས་མཐོང་ནི་དང་ ནཝ་ཚཝ་འོང་ནི་ཨིན་པ་ཅིན་ ཕུད་འདི་ཁ་ལས་མར་བབས་ཏེ་ སྐམ་འགྱོཝ་མཐོང་ནི་ཨིན་པའི་རྟགས་མཚན་འབྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ད་རེས་ནངས་པ་དམར་གདུང་ངོ་མ་ཀྲོང་གསར་གཡུང་དྲུང་ཆོས་གླིང་ཕོ་བྲང་ནང་མཇལ་ནི་ཡོད་མི་དེ་ཨིན་མས།

History

More than 60 km away from Zhemgang Dzongkhag is a place called Tagma. In the 9th Rabjung, Terton Pema Lingpa’s two disciples, as per the prophecy, transported the kudung (embalmed body) of Terton Pema Lingpa from Bumthang to Tagma. When they reached a hilltop, they encountered one tigress. Based on this the place was called Tagma- Tigress (སྟག་མ་). Before this, the name of this place was Kharsangpong.

The body uttered, “My destiny is not on this hill”. When the two disciples asked where they should take him, Terton again said, “walk uphill from here for another 1 hour, you will see a fairy’s secret part (Kandro’s Baga- མཁའ་འགྲོའི་བྷ་ག). From there, in another 30 minutes, you will arrive at a hilltop. Rest me there”. Accordingly, the two students complied and when they reached the said place, Terton told them to rest him here. Today we see the naturally arranged stone throne on which the embalmed body took rest. The place is called Zhugthri Tham.

Sangay Gonpo says that he has heard elderly people saying that some disciples of the Terton built a horizontally elongated stupa having the mantra of mani carved on stone slates as protective measures of the places from harm from across the borders.

From Zhugthri Tham, the duo carried the body for about 20 minutes when it uttered that this is the place of his destiny. It corresponds to the prophecy mentioned in Kula Khari.

ལྷོ་ཕྱོགས་ཇོ་བོ་ཆེན་པོའི་མདུན་ཞལ་དུ། In the south facing the Jowo Durshing range,
སྟོབས་ལྡན་གླངཔོ་ཉལ་འདྲའི་མགོ་བོའི་གཡས། on the right of the head resembling a sleeping mighty elephant
མཚན་ལྡན་ཐོདཔ་ཁ་སྦུབ་འདྲ་བའི་སར། where it looks like the skull kept upside down,
འདོད་འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ལྷ་མིའི་མགོན། if the wish fullfilling jewel (Pema Lingpa’s)
སྐུ་གདུང་ས་ཡི་བཅུད་དུ་དེར་བཞག་ན། embalmed body is kept here
སྤྱིར་ནི་སངྱས་བསྟན་པ་དར་བ་དང་། It will ensure propagation of Buddha dharma in general
སྒོས་སུ་དཔལ་ལྡན་འབྲུག་པའི་ཆོས་སྲིད་བཅས། and in particular, the dual system of Pelden Drukpa
གོང་འཕེལ་རྫོགས་ལྡན་གསར་རྨད་དུ་འབྱུང་། will be taken to an unprecedented height of success!

The body was transported secretly to Tagma to escape (ཐར) from being taken to another place or seized by enemies. It was kept hidden in Tagma for nearly 160 (?) years. A temple was constructed and named Tharpa Chhoeling Goenpa. It contains a 51-inch-tall stupa of enlightenment (Jangchub Chorten) made by Terton Pema Lingpa himself. We can also see his zheybang (plate). Tagma Dung offers his newly harvested rice and fills the zheybang annually. It is also used for divination. If the rice increases and spills, it is an omen for good fortune in the community. If it decreases, it is a sign that there will be misfortunes and sicknesses.

Today, there is a general acceptance that the kudung kept in Trongsa Yudrung Chhoeling is that of Pema Lingpa and that it has never been moved from there anywhere.

Photo Gallery