ཕྱག་རྡོར་ལྷ་ཁང་།

Quick Facts

History (Dzongkha)

གསང་བའི་བདག་པོ་བཅོམ་ལྡན་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་གི་ བསྟན་པའམ་མིང་གཏམ་དར་ཞིང་རྒྱས་པའི་གནས་འབདཝ་ལས་ དགོན་པའི་མཚན་ཡང་གསང་བདག་རྒྱས་པའི་གླིང་ཟེར་ཨིན་རུང་ ཡོངས་གྲགས་ལུ་བར་མཚམས་ཕྱག་རྡོར་ལྷ་ཁང་ཟེར་མི་འདི་ བར་མཚམས་སློབ་གྲྭ་དང་ཁྲོམ་གྱི་ལྟག་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། དགོན་པ་འདི་ཁ་ལས་མདོང་ཕྱོགས་སུ་ ར་དི་ དགའ་གླིང་ ཆང་མེད་ སྦིས་མཁར་ ཁབ་སྟི་ སྦིས་དུང་གི་གཡུས་ཚན་ཚུ་ གང་བ་མཛེས་ཏོག་ཏོ་སྦེ་མཐོང་ནི་ཡོདཔ་མ་ཚད་ སྦིས་དུང་གི་ལྟག་ལུ་ཡོད་པའི་མཁས་གྲུབ་ཀུན་དགའ་དབང་པོའི་སྐུ་གདུང་བཞུགས་ས་ འབྲས་མོང་ཆོས་རྗེའི་ལྷ་ཁང་ཡང་མཇལ་ནི་ཡོད། བར་མཚམས་ལུ་འགྱོ་སའི་ལམ་གཉིས་ཡོད་ས་ལས་ རང་བྱུང་ལས་སྦིས་དུང་འཐོན་འགྱོ་བ་ཅིན་ཀི་ལོ་མི་ཀྲར་༢༠དང་ བཀྲིས་སྒང་ཁྲོམ་ལས་ རི་མཇུག་འཐོན་འགྱོ་བ་ཅིན་ཀི་ལོ་མི་ཀྲར་༢༤ཡོད། སྣུམ་འཁོར་ལམ་འདི་རྒྱ་ཆུང་ཀུ་ཨིན་རུང་ རི་མཇུག་ལས་ལེགས། སྣུམ་འཁོར་ནང་ དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་༡ལྷགཔ་ཅིག་འགོརཝ་ཨིན།

ལྷ་ཁང་འདི་ད་ལྟོ་བླམ་ཨྱོན་རྣམ་གྲོལ་གྱིས་དབུ་གཙོས་ ས་གནས་སོ་སོ་ལས་དགེ་སློང་ཞལ་གྲངས་༧༠ཙམ་ནང་པའི་ཆོས་ལུ་བརྩོན་ཡོདཔ་ཨིན་མས། ཡོངས་གྲགས་ལུ་མེས་མེས་ཕྱག་རྡོར་ཟེར་ཞུ་མི་ མཐུ་སྟོབས་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་འདི་ནང་རྟེན་གཙོ་བོ་ཨིནམ་དང་ རང་གི་མགུ་ཏོ་ཁར་བཞག་སྟེ་དབང་ཞུཝ་ད་ རང་སོའི་ལས་གྲིབ་དང་འཁྲིལ་ ལྗིད་ཚད་ལྕི་ཡང་གི་ཁྱད་པར་ཡང་ འཕྲལ་འཕྲལ་ཀེ་ཇི་༩དང་ སྐབས་སྐབས་ཀེ་ཇི་༥-༦རེ་ཡོད་པའི་ ཚོར་སྣང་བྱུངམ་ཨིན་ཟེར་བཤད་ནི་འདུག སྐུའི་སྦོམ་ཚད་ཡང་ཨིནཆི་༡༢དེ་ཅིག་འོང་ནི་བཟུམ་མཇལཝ་མས།

སྐུ་འདི་ཡང་སྔོན་མ་ གཏེར་སྟོན་པདྨ་གླིང་པ་དང་ལྷ་སྲས་གཙང་མའི་གདུང་བརྒྱུད་ཟུང་འབྲེལ་ལས་བྱོན་མི་ གདུང་བསམ་པདྨ་དགའ་ཚལ་ མཁར་ལུང་པའི་སྟོད་ཀྱི་ཕོ་བྲང་ནང་བཞུགས་མི་ཡོངས་གྲགས་ལུ་ མཁར་གདུང་རྒྱལ་པོ་ཟེར་མི་གི་ནོར་སྐལ་ གཏེར་སྟོན་པདྨ་གླིང་པ་གིས་གདུང་མཁར་གཡུ་མཚོ་(གཡུ་གཙང་ཝང)ལས་ གཏེར་འབད་བཞེས་རུང་ལོག་སྟེ་རང་ མཚོ་སྨན་ལུ་བཅོལ་བཞག་སྟེ་སྦས་བཞག་མི་འདི་ ཤུལ་ལས་མཁར་གདུང་རྒྱལ་པོ་ཁོ་རང་གིས་བཞེས་པའི་ནོར་སྐལ་རྩ་ཅན་གཅིག་ཨིན། འདི་ལུ་བལྟ་བ་ཅིན་ མཁར་གདུང་རྒྱལ་པོ་ཡང་པདྨ་གླིང་པའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཅིག་ཨིནམ་རང་འདྲ།

རྒྱལ་པོ་ལུ་སྲས་སྲསམོ་ལེ་ཤ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་རུང་ སྲས་གསུམ་ཡོད་ས་ལས་ གཅིག་བར་མཚམས་ཡང་མཁར་མཁོ་ཆེའི་ཁྱིམ་ནང་ རྨག་པར་འོང་སྟེ་ལོ་དག་པ་ཅིག་གི་ཤུལ་ ཡབ་ཀྱིས་རྒྱུ་ནོར་སྐལཝ་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་ནི་ཨིན་ ཁྱེད་ཨ་ལོ་ཚུ་ཤོག་ཟེར་བརྡ་ལྷོད་དེ་ ཡང་མཁར་པའི་རྨག་པ་འདིན་ སྤྱང་ཀ་འབདཝ་ལས་ འབག་ནི་བཅའ་ནི་ག་ནི་ཡང་མེད་རུང་ ཆང་པ་ལང་གཉིས་དང་ཁ་རང་ཨ་ཙི་ཅིག་འབག་སོང་སྟེ་ སྤུན་ཆ་གཞན་ག་བ་ཡང་ཧེ་མ་ཁོ་ལྷོདཔ་ལས་ ཡབ་ཡུམ་གྱིས་གནང་ནི་གི་ཐུགས་འདོད་མེད་རུང་ ཕང་ཡི་རང་ཕྱག་རྡོར་གྱི་སྐུ་བྱིན་ཅན་དེ་ ཁོ་གིས་ཞུཝ་བཞིན་གནང་དགོཔ་བྱུངམ་ལས་ བར་མཚམས་ལུ་ཕེབས་དགོ་པའི་གནད་དོན་འདི་ལས་བརྟེན་ཨིན།

མཁར་རྒྱལ་པོ་དང་ ལ་སྔོན་པ་བསྟན་འཛིན་འབྲུག་སྒྲ་(༡༦༠༥?-༡༦༦༧)གཉིས་སྐུ་མཆེད་ཨིན་ཟེར་ མཁར་རྒྱལ་པོ་གིས་བསྟན་འཛིན་འབྲུག་སྒྲ་ སྤ་རོ་དཔོན་སློབ་འབད་བཞུགསཔ་ད་ སྤ་རོ་ལུ་བྱོན་ཏེ་རྫུ་འཕྲུལ་སྟོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡང་ཡོད། དེ་ལུ་དཔག་ཚད་བསྐྱེད་པ་ཅིན་ ཕྱག་རྡོར་སྐུ་འདི་ཡང་ དུས་རབས་༡༧པའི་ནང་འོང་ནི་བཟུམ་འདུག ངེས་པར་གནམ་ལོ་ཤེས་མི་མེད་རུང་ ངག་རྒྱུན་ལྟར་ན་ སྐུ་འདི་ཡང་མཁར་ལུ་ རང་ཟླ་༦པའི་ཚེས་༧གྱི་ཉིན་དགུང་ལུ་ ཕེབས་ཅིག་ཟེར་ཨིན་པས།

དགོན་པའི་མཚན་གཞན་ གསང་སྔགས་ཐེག་མཆོག་ཆོས་གླིང་ཟེར་ཡང་ཞུཝ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་གསང་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གཙུག་རྒྱན་ཨྱོན་པདྨའི་རྒྱལ་ཚབ་གཏེར་གསར་ཟབ་མོའི་རྐ་ སྐྱབས་རྗེ་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེ་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་གི་ དངོས་སློབ་བླམ་པདྨ་དབང་ཆེན་ནམ་ བླམ་ནག་ཀུ་ལུང་གིས་ལྷ་ཁང་རྙིང་པ་འདི་བཞེངས་ཏེ་ ཕྱག་རྡོ་སྐུ་ཡང་ ཡང་མཁར་ལས་ཡར་གདན་འདྲེན་ཞུ་སྟེ་བཞུགས་སུ་གསོལ། ཨིན་རུང་ལྷ་ཁང་འདི་ཆུངམ་ལས་ དེའི་ཤུལ་བཟུང་མི་ བླ་མ་ཀུན་བཟང་དབང་འདུས་སམ་ཡོངས་གྲགས་བླམ་སྙིང་ཀུ་ལ་གི་འགོ་འདྲེན་ཐོག་ གནམ་ལོ་༢༠༠༦ལས་༢༠༡༨ཀྱི་བར་ ལྷ་ཁང་སྦོམ་ ཐོག་ལྔ་འབད་མི་གསརཔ་གཅིག་བཞེངས་ཏེ་ རབ་གནས་ཡང་ སྐྱབས་རྗེ་རྫོང་གསར་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་གིས་ གནམ་ལོ་༢༠༡༩དབྱིན་ཟླ་༣པའི་དབྱིན་ཚེས་༢༨ལུ་གནང་སྟེ་ མཚན་ཡང་གསང་སྔགས་ཐེག་མཆོག་ཆོས་གླིང་ཟེར་གསོལ།

History

A sanctifying Bartsham Chador Lhakhang is located in a serene place on the top of Bartsham village overlooking the beautiful view of Galing, Changmey and Bidung. it is about 24 kms drive from the Dzongkhag head office. Today the lhakhang is headed by Lam Ugyen Namdrel and it caters religious education for almost seventy monks from various villages of Bartsham gewog. Commonly called as Meme Chador, the Chador statue is the main statue of the lhakhang which was said to be brought from the palace of Khardung Gyalpo of Pemagatshel. It was said that over centuries ago, Khardung Gyalpo got the statue from the little lake named Yuetsho (turquoise –colored lake) as a natural gift by the mermaid of the lake which was the treasure discovered by Terton Ridzin Pema Lingpa. Then the statue has become the main relic in the palace of Khardung Gyalpo. Khardung Gyalpo had many children of whom three of them were sons. One of his sons were married to a daughter of Yangkhar Khochey of bartsham, Trashigang. As a token of gift or wealth, his father granted his wish of taking the statue as his share to yangkhar khochey at Bartsham. No one knows the exact year, however it was said that the statue of Meme Chador reached yangkhar around noon on the 7th day of 6th month on the lunar calendar.

Sangag Thegchog Choeling Lhakhang in Bartsham(widely known as the Chador Lhakhang) is an hour’s drive from Trashigang. The Lhakhang stands on top of a ridge that commands a spectacular view of the surrounding villages in northern Trashigang. The Lhakhang is known for its thumb-size replica of Chana Dorji(Vajrapani), popularly known as Meme Chador by the local people.
The monastery holds the seats of Dudjom Tersar tradition headed by the Tersar lineage, Dudjom Rinpoche. The lineage is followed by Rinpoche’s students notably by Lam Pema Wangchen and Late Lam Kunzang Wangdi(Lam Nyinku).
The Lhakhang has been expanded and renamed as Sangag Thegchog Choeling.

Photo Gallery