རྟག་ཕྱུག་དགོན་འཛིན་གྲྭ་ཚང་།
Quick Facts
| Dzongkha Name | རྟག་ཕྱུག་དགོན་འཛིན་གྲྭ་ཚང་། |
|---|---|
| Name | Goenzin Dratshang |
| Region | Western |
| Dzongkhag | Haa |
| Gewog | Eusu |
| Open to non-Bhutanese | Yes |
| Visiting Hours | 9 AM to 5 PM |
| Entrance Fee | Free |
| Elevation | 2800m |
| Walking Time | 1 minute from car parking |
| Established | The temple was built in1894. |
| Main Statue / Relic | Buddha, Zhabdrung and Tshepamey(Amitayus) |
| Coordinates | 27.35926600, 89.28061000 |
| Festival | No |
| Access | Travel by a car from Dumchog village. There are 8 km from the village. |
| Other Characteristics | Reconstruction was started in 2010 and completed in 2017 and on 18th June 2018, coinciding with Haa Moenlam Chenmo, His Holiness the Je Khenpo designated the Takchu Goenpa as a Goenzin Dratshang for the wellbeing of all the sentient beings. |
| Restroom | Yes |
| Contact | Lam Phurba Tshering (Site Manager) – 17170421 – tachu1978@gmail.com |
History (Dzongkha)
དུམ་མཆོག་གཡུས་ཚན་ལས་གསེབ་ལམ་བདའ་སྟེ་ཀི་ལོ་མི་ཊར་༨་དེ་ཅིག་འགྱོཝ་ད་རྟ་ཁྱུང་དགོན་པ་ཡང་ན་སྟག་ཆུ་དགོན་པའི་ལྷ་ཁང་ཡོད་སར་ལྷོདཔ་ཨིན་པས། ལྷ་ཁང་ཆགས་སའི་གནས་འདི་མི་རི་སྤུན་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རིའི་མགུ་ལུ་ཆགས་ཏེ་ཡོདཔ་ཨིན། ལྷ་ཁང་འདི་གི་མཚན་ཡང་རྟ་ཕྱག་ཁྱུང་གསུམ་གྱི་གནས་ཨིནམ་ལས་རྟ་ཁྱུང་དགོན་པ་དང་ཡང་ན་ལྷ་ཁང་གི་རྒྱབ་ལུ་ནོར་ལྷ་རྣམ་སྲས་ཀྱི་རི་ཡོདཔ་ལས་དགོན་པ་རྟག་ཏུ་ཕྱུག་པོར་གནས་པས་རྟག་ཕྱུག་དང་། གཞན་ཡང་སྟག་ཆུ་དང་ལྟག་ཆུ་ཟེར་ཡང་བྲིས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། རྟག་ཕྱུག་ལྷ་ཁང་རྙིངམ་དེ་རབ་བྱུང་༡༤པའི་ནང་ལུ་དྷ་ལི་བླམ་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་གིས་བཞེངས་གནང་ཡོདཔ་དང་ལྷ་ཁང་གསརཔ་དེ་སྤྱི་ལོ་༡༨༩༤ཙམ་ལུ་ཕྱོགས་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་བཞེངས་
གནང་ཡོདཔ་མ་ཚདདགོན་པ་དེ་ནང་ཕྱོགས་ལས་སྤྲུལ་སྐུ་ཡེ་ཤེས་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་གཟིམ་ཅུང་ཅིག་ཡང་ཡོདཔ་ལས་ཕྱོགས་ལས་མཆོག་གཟིམ་ཅུང་དེ་ནང་བཞུགས་ཏེ་མི་སེར་ཚེ་ལུ་ཁྲིད་གནང་ཡོདཔ་མ་ཚད་སྐུ་མཚམས་ཡང་བཅད་གནང་འདུག། ལྷ་ཁང་དེ་ནང་སྐྱབས་མགོན་ངག་དབང་རྣམ་རྒྱལ་ཐུགས་སྤྲུལ་བཞི་པ་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་ཡང་བྱོན་ཡོདཔ་ལས་རྟ་ཁྱུང་གནས་པོའི་གསོལ་མཆོད་ཡང་བརྩམས་གནང་ཡོད་པའི་ཁར་ལྷ་ཁང་གི་འོག་ལུ་རང་གནས་པོའི་བཙུནམོ་སྨན་མོ་ཅིག་ཡང་ཡོདཔ་ཨིནཔས།
རྟ་ཁྱུང་ཟེར་སླབ་དགོ་པའི་དོན་དག་དེ་ ལྷ་ཁང་གི་རྒྱབ་ཁའི་རི་ཅིག་ཡོད་མི་དེ་ རྣམ་སྲས་རིན་ཆེན་རི་སྦེ་བརྩི་དོ་ཡོདཔ་ལས་ རི་དེ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ རྟག་ཕྱུག་དགོན་པ་དང་ལུང་གསུང་ཁ་ གྲོང་དགོན་ སྐྱིད་རི་ དོད་འཕྲང་ངམ་ དུམ་མཆོག་གཡུས་ཚན་གྱི་ མི་ཚུ་ལུ་འབྱོར་པ་ཆེ་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ཡོད་པའི་ཁུངས་དང་ དགོན་པའི་མཚན་ཡང་ རྟག་ཕྱུག་ཟེར་བཏགས་དགོ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དེ་གིས་སྦེ་ཨིན་ཟེར་བཤད་ནི་འདུག།
History
Tachu Goenpzin Dratshang or Takchu Goenpa is located at a distance of 8km from Dumchog village. It is connected by a motorable farm road. It has been built on the top of the Chenrezig hill, the centre of the Meri Puensum of Haa. The temple is known by various names based on its geography and other beliefs. It is sometimes called Ta Chung Goenpa, an abbreviation of Ta Cha Chung sum derived from the belief that this place is the abode of Tadrin (Hayagrivha), Chanadorji (Vajra Pani) and Jachung (Garuda).
Another name is Tagchug Goenpa derived from the hill behind the temple in the shape of the God of Wealth (Namthoesey – Vaisravana or Vessavana). It is said that the people of this place are always wealthy.
Yet another name is Tag Chu (Tag- Tiger, Chu- water). There is a stream above the temple emerging from a rock resembling a tiger. Thus, it is a blend of Tag and Chu.
One Sangay Jamtsho was the Head Lam of Dalingkot Dzong which was captured by the British in 1773. After its capture, Lam moved further interior and established Tagchu Goenpa. Later, the Fifth Zhabdrung Sungtrul, Chogley Trulku Yeshi Ngodrup (1851-1917) stayed here in meditation and preached to the locals who flocked around for his blessings. He built the new Tagchu Lhakhang in 1894 and still contains his bedroom called Chogley Zimchung.
Fourth Zhabdrung Thuktrul, Jigme Norbu (1831-1861) visited the old Lhakhang built by Lam Sangay Jamtsho and stayed here for some time. He composed one invocation prayer for the deity Ta Chung. Guardian Tachung’s consort, Monmo is believed to be residing just below the temple.
The formally used and accepted name for the temple is Tagchu (རྟག་ཕྱུག –always rich) to symbolize that the people of Tagchu Goenpa, Lungsungkha, Drongoen, Kyiri, and Dumcho aka Doethrang receive continuous blessing from the god of wealth, a naturally formed geography of Nam Thoesey.
Photo Gallery
